Czym jest dializa i jak działa?

Dializa w dużym stopniu odtwarza funkcje nerek u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Hemodializa i dializa otrzewnowa przejmują główne zadania nerek, usuwając z organizmu substancje odpadowe, toksyny, nadmiar soli i płynów. 

Leczenie dializacyjne nie zastępuje w pełni wszystkich funkcji nerek, co oznacza, że pacjenci prawie zawsze muszą regularnie przyjmować określone leki. Są to leki leczące nadciśnienie tętnicze, obniżające poziom fosforanu we krwi, witaminy i leki zwiększające produkcję czerwonych krwinek w celu zapobiegania niedokrwistości.

Dializatory w hemodializie

Dializator jest sztucznym filtrem zawierającym drobne włókna. Włókna są puste środku z mikroskopijnymi porami w ściankach, znanymi również jako półprzepuszczalna błona dializacyjna.W celu usunięcia toksyn, podczas hemodializy przez filtr przepływa specjalny płyn dializacyjny, który omywa włókna z zewnątrz, podczas gdy krew przepływa wewnątrz pustego włókna. Dzięki obecności półprzepuszczalnej błony dializacyjnej mogą przez nią przechodzić toksyny, mocznik i inne drobne cząsteczki.   

W jaki sposób dializa usuwa produkty odpadowe i toksyny z organizmu

Przechodzenie toksyn metabolicznych przez błonę do płynu dializacyjnego zachodzi w oparciu o naturalny proces. Ten proces jest znany jako dyfuzja. KiKiedy krew i płyn dializacyjny o różnym stężeniu cząsteczek danej substancji są oddzielane przez półprzepuszczalną błonę, cząsteczki przechodzą przez błonę na tę stronę, gdzie ich stężenie jest niższe. Jednak większe białka i komórki krwi są zbyt duże, aby przedostać się przez małe pory błony, a więc pozostają we krwi.

W hemodializie stosuje się sztuczną błonę (dializator). Natomiast w dializie otrzewnowej otrzewna, błona wyściełająca jamę brzucha, wykorzystywana jest jako naturalna półprzepuszczalna błona dializacyjna.

W jaki sposób usuwa się nadmiar wody z organizmu w dializie?

Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek zazwyczaj mają problemy z nadmiarem płynu, ze względu na zbyt małą ilość oddawanego moczu.

W celu usunięcia nadmiaru wody z organizmu podczas dializy otrzewnowej do płynu dializacyjnego dodawany jest cukier. Ponieważ cząsteczki cukru nie mogą łatwo przedostać się przez błonę otrzewnową, woda z organizmu przechodzi przez otrzewną do płynu dializacyjnego, aby wyrównać różnicę stężeń między płynem a krwią. Ten proces jest znany jako osmoza. Poprzez ciągłe wprowadzanie świeżego płynu dializacyjnego można usunąć z krwi nadmiar wody, którego nerki nie są w stanie się pozbyć (i który w przeciwnym razie zbierałby się w organizmie).

W trakcie hemodializy, jeśli ciśnienie na zewnątrz włókna jest niższe niż wewnątrz, woda jest usuwana z krwi, która przepływa przez światło włókna. Proces ten nazywany jest ultrafiltracją i usuwa nadmiar wody z organizmu.